هنر کوچ روها در ایران ثبت جهانی شد

احمد نادعلیان،آشناترین نام در عرصه هنر محیطی ایرانی است و بیشتر برای کنده‌نگاری روی سنگ‌های رودخانه در یادها مانده است.
فعالیت‌های هنری او شامل حجاری، چیدمان، کارهای چندرسانه‌ای و اینترنتی (نت‌آرت)، چیدمان ویدئویی، کارهای تعاملی و اخیرا ساختن آهندیس‌هاست که در ایران و جهان در معرض نگاه عموم مردم قرار گرفته است.

نادعلیان بیشتر در طبیعت زندگی می‌کند و آثارش در بیش از ۴۰کشور دیده شده است. پروژه‌ بین‌المللی هنر کوچ‌رو از ۱۴آذر با حضور هنرمندان داخلی و خارجی به میزبانی ایران و دبیری نادعلیان آغاز‌شده و خود او علاوه بر کارهای اجرایی، کنار هنرمندان هم حضور دارد.

نادعلیان که به واسطه فعالیت‌های هنری‌اش از چهره‌های مطرح بین‌المللی در عرصه هنر محیطی است، درباره پروژه بین‌المللی هنر کوچ‌رو به همشهری می‌گوید: این پروژه از نیمه آذر با حضور ۲۰هنرمند بین‌المللی از روستای سلخ قشم آغاز شده و هنرمندان در حال خلق آثار هنری با چیزهایی هستند که اطراف آنها در طبیعت وجود دارد.

بعد از قشم نوبت به سفر به جزیره هرمز می‌رسد و سپس به سمت زاینده‌رود در اصفهان می‌رویم. ما به هنرمندان تأکید کرده‌ایم که موضوع کار در زاینده‌رود بحران بی‌آبی است، ادامه این سفر هم تالاب گاو‌خونی، سپس کویر مرنجاب و کاشان است. قرار است پس از پایان پروژه، فیلم آثاری که هنرمندان در این ۱۵روز خلق کرده‌اند روز ۲۸آذر در موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآید.

این هنرمند که علاوه بر دبیری پروژه، خودش هم چند اثر در این سفر خلق می‌کند، درباره سفر ۲هفته‌ای‌اش یادآور می‌شود: آثار هنر محیطی کوچ‌رو تحت‌تأثیر یک رویکرد زیست‌محیطی و با دخالت کمتر در محیط خلق می‌شود که هنرمندان به‌صورت بداهه و با ابزاری که طبیعت در اختیارشان می‌گذارد، دست به خلق اثر هنری می‌زنند.

این آثار میرا هستند و در طول زمان در طبیعت حل می‌شوند و به آن بازمی‌گردند. پیام این هنرمندان محیطی پایداری و جلوگیری از تخریب، همچنین معرفی و شناساندن فرهنگ بومی در کنار زندگی معاصر است.

نادعلیان با اشاره به زندگی کوچ‌روها تأکید می‌کند: وقتی کوچ‌روها محل زندگی خود را ترک می‌کنند، هیچ آلاینده‌ای از خود در آن محیط جا نمی‌گذارند و این تعامل فرهنگی با محیط اطراف در میان کوچ‌روها بسیار بالاست. هنرمندان هم در این سفر ایده‌هایی را برای خلق آثار دیگرمی‌گیرند. دلیل این شباهت هم نزدیکی نحوه زیست کوچ‌روها و هنر محیطی است. در این پروژه هنرمندان مانند کوچ‌روها یک نوع جابه‌جایی دارند؛ آنها به‌مدت حدود ۲هفته به مناطق مختلف می‌روند و با یافته‌های عناصر محیطی آثاری را خلق می‌کنند.

پروژه بین‌المللی هنر کوچ‌رو پیش از این ۶دوره برگزار شده است؛ سفری که از کره‌جنوبی آغاز شد و پس از مشارکت کشورهایی چون آفریقای جنوبی و هندوستان، حالا نوبت به ایران رسیده تا میزبان هفتمین دوره آن باشد. احمد نادعلیان درباره ویژگی‌های این پروژه در ایران می‌گوید: امسال در مجموع ۲۰هنرمند در پروژه هنر کوچ‌رو مشارکت کرده‌اند که ۱۱هنرمند آن از ایران هستند.

۹هنرمند هم از کشورهای لیتوانی، کره‌جنوبی، آلمان، فرانسه، سوئیس، هلند و اسلوواکی هنر کوچ‌رو را ثبت می‌کنند. این کار در سال‌های اخیر به‌صورت ادواری شکل گرفته و در تمام این دوره‌ها اتفاق‌های خوب هنری در طبیعت ثبت شده است.