منوجان از کلات و روضه ارم تا صنایع دستی ناشناخته
قلعه منوجان مهمترین جاذبه گردشگری و به عبارتی نماد این شهر محسوب میشود که به آن کلات هم میگویند، این قلعه تقریبا در حاشیه شرقی شهر امروزی منوجان واقع شده است.
شهرستان منوجان در جنوب استان کرمان و در فاصله حدود ۴۰۰ کیلومتری از شهر کرمان واقع شده است، این شهرستان با مساحت ۳ هزار و ۱۴۰ کیلومتر مربع ۱٫۷۱ درصد از خاک استان کرمان را اشغال کرده و از شرق با شهرستان قلعهگنج، از شمال با شهرستان کهنوج و از جنوب و غرب نیز با استان هرمزگان همسایه است.
منوجان در سال ۱۳۸۱ از شهرستان کهنوج جدا شده و در تقسیمات کشوری به عنوان یک شهرستان جدید مطرح شد، این شهرستان هم اکنون دارای دو بخش به نامهای مرکزی و آسمینون«نودژ» و شش دهستان به نامهای نورآباد، قلعه و گشمیران در بخش مرکزی و بجگان و نودژ در بخش آسمینون است.
این شهرستان از نظر آب و هوایی در محدوده آب و هوای گرم و نیمه مرطوب قرار میگیرد، دوره طولانی گرما که در تابستان به بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد میرسد و رطوبت هوا، به دلیل نزدیکی به سواحل جنوبی ایران، از این شهرستان زمستانی معتدل و کوتاه و بارانهای سیلآسا ساخته است.
بر پایه آخرین اطلاعات ارائه شده جمعیت شهرستان منوجان برای برابر ۶۳ هزار و ۸۴۵ نفر بوده که حدود ۶۱ درصد از این جمعیت در بخش مرکزی و حدود ۳۹ درصد دیگر در بخش آسمینون ساکن هستند تنها حدود ۲۸ درصد از ساکنان منوجان در شهر زندگی میکنند و بیش از ۷۲ درصد دیگر را جمعیت روستایی تشکیل میدهد.
بر بنیاد پژوهشها و بررسیهای باستان شناختی که در محدوده شهرستان منوجان انجام گرفته است قدمت استقرار در این شهرستان به هزاره سوم پیش از میلاد مسیح میرسد شناسایی چند گورستان متعلق به این دوره از مهمترین یافتههای بررسیهای باستانشناسی انجام گرفته در این منطقه است.
نام منوجان در منابع مختلف تاریخ آمده است که مهمترین آنها مسالک و ممالک نوشته «ابنخرداد به» متعلق به سده سوم هجری سال ۲۵۰ هجری است، از منوجان یا منوگان در کنار نامهای دیگری مانند مغون، ولاشگرد، کومین، کوهستان به عنوان یکی از شهرکها و بخشهای مهم حوزه جیرفت که تمام نصف جنوبی ایالت کرمان تا ساحل را در بر میگرفته، نام برده شده است.
از منوجان در متون مزبور همواره به عنوان شهر یا شهرکی واقع در میان راه جیرفت به دریا یا شهر هرمز نام برده شده است چنانکه «ابوعبدالله محمد پسر احمد مقدسی» از زنجان به عنوان بصره کرمان یاد کرده است که نشان دهنده احمد تجاری این شهر بوده است.
در شهر منوجان جاذبههای گردشگری اگر نه فراوان اما جالب توجهی وجود دارد.
قلعه منوجان مهمترین جاذبه گردشگری منوجان و به عبارتی نماد این شهر محسوب میشود که به آن کلات هم میگویند، این قلعه تقریبا در حاشیه شرقی شهر امروزی منوجان بر فراز یک رشته تپه نه چندان بلند واقع شده است اما از همین ارتفاع نیز کاملا بر شهر منوجان و اطراف آن اشراف دارد.
پی و دیوارهای قلعه با سنگ و آجر، و بخشهای بالایی آن با خشت و گل ساخته شده است.
از این قلعه تنها دیوار یا باروی غربی، بخشهایی از پی باروی شمالی، برج میانی قلعه و یک برج گرد در شرقیترین بخش آن با پشتیبانهای الحاقی که شکل چند پرهای به این برج دادند و سازههایی در گوشه جنوبی این قلعه بر جای مانده است تمامی فضاهای درونی قلعه ویران شده و چیزی از آنها بر جای نمانده است به گونهای که هیچ اثر معماری در محدوده باروهای آن مشاهده نمیشود، اما با کاوشهای باستانشناختی میتوان تا حدود زیادی فضای درونی این قلعه را بازسازی کرد و نقشهای از آن به دست داد.
افزون بر عوامل طبیعی عامل انسانی نیز در تخریب این قلعه نقشه بسیار زیادی داشته است، درباره دوره این قلعه، با قاطعیت نمیتوان نظر داد اما با توجه به شواهد سطحی میتوان آن را به سدههای میانی هجری منتسب کرد اگرچه برخی مانند احمد علی خان وزیری، بنای آن را به دوران ساسانیان نسبت دادهاند.
یکی از زیباترین جاذبههای گردشگری منجان، منطقه سر سبز موسوم به باغ روضه حرم یا روضه ارم است که در فاصله حدود هشت کیلومتری جنوب شهر منوجان در مسیر جاده جغین قرار دارد.
این منطقه تفرجگاهی خوش منظر با درختان بلند انبه و دیگر درختان گرمسیری است که در شیب نسبتا تند یک رشته کوه کم ارتفاع قرار گرفته است و یک رودخانه کوچک فصلی از پای آن میگذرد.
آبشار سرگرو در فاصله حدود ۳۵ کیلومتری جنوب شرق شهر منوجان و در روستای سرگرو قرار گرفته است، در پی گذر هزاران ساله آب از میان صخرههای رسوبی، فضای غار مانند کوچکی پدید آمده است که ترکیب آن با یک اشاره کوچک و زیبا که در این منطقه خشک با کمترین پوشش گیاهی فرصتی غنیمت برای بازیابی خویشتن خویش است.
روستای گردشگری کندر
این روستا در بخش آسمینون در بین کوهها قرار دارد که دارای رودخانههای دائمی و درههای پر از نخل است و از نظر آب و هوا نسبت به مرکز شهرستان دارای آب و هوای خنکتری است.
امزاده فضل بن موسی بن جعفر
این امامزاده در روستای تیاب و در دل کوه قرار داشته و به عنوان جاذبههای گردشگری مورد توجه قرار میگیرد.
زیارتگاه شاه اشرف
این زیارتگاه نیز در مرکز منوجان واقع شده است از دیگر جاذبههای این شهرستان میتوان به زیارتگاه امامزاده عباس، زیارتگاه شاهمردان در دهنو، زیارتگاه شاهاشرف، زیازتگاه حاجیابراهیم در روستای مغمحمد، زیارتگاه شاهمختار، زیارتگاه سلطان سیفالدین، زیارتگاه بیبیطیبه در بجگان، قدمگاه پیر گشمیران، تاق سنگی، آب گرم بیبی سانیمه، آب گرم گنو و غیره اشاره کرد.
صنایع دستی ناشناخته منوجان
در شهر منوجان هنرهای دستی چندی وجود دارد که برخی از آنها هنوز هم تولید میشود اما متاسفانه درباره آنها تاکنون پژو هشی جامع صورت نگرفته و بسیاری از ویژگیهای آنها همچون پراکندگیهای جغرافیایی، تنوع طرحها و پیشینه آنها ناشناخته باقی ماندهاند.
از صنایع دستی ناشناخته منوجان یا به طور کلی منطقه جنوب استان، میتوان به هنرهای زیر اشاره کرد، حصیربافی، چیلکبافی ریسمانهای که با برگ نخل بافته میشود، گلیمبافی، خوص یا خوسبافی پارچهای که برای تزیین لباس بانوان بکار میرود، سواس پایافزاری که با الیاف خرما بافته میشود، چاروک یک نوع شال یا روسری است که با پولک و طرح گلابتون تزیین میشود.
منبع: فارس
کیمیا استون | اخبار صنایع دستی کیمیا استون ؛ اولین کارگاه/فروشگاه صنایع دستی ایران