روز رادیو : چهارم اردیبهشت

" اینجا تهران است، رادیو ایران " این اولین جمله ای بود که از رادیو ایران به گوش رسید. 

ساعت ده بامدادِ چهارم اردیبهشت 1319، رادیو در ایران، فعالیت رسمی خود را با نام «رادیو تهران» آغاز کرد.

 

 رادیو با نطق نخست وزیر وقت ایران افتتاح شد و در آن زمان از ساعت 18 تا 23 برنامه داشت. برنامه ها، بیشتر به پخش اخبار، موسیقی، گفتارهایی درباره مسائل بهداشتی، ورزشی، فرهنگی و خانه داری اختصاص داشت. جالب آنکه در آن زمان، اخبار به شش زبان عربی، روسی، ترکی، انگلیسی، فرانسه و آلمانی پخش می شد.

پس از پايان جنگ جهانی، به تدريج امكان تجهيز راديو و خريد و دريافت وسايل فراهم شد و سرانجام سال 1327 نخستين استوديوي راديويي يا اداره انتشارات و تبليغات واقع در ميدان ارگ ساخته شد.

 در سال 1330 استوديوي ديگري نيز ساخته شد ولي فعالیت آن پخش اخبار و برخي از برنامه ها به اين استوديو منتقل شد.

بعد از روي كار آمدن دولت مصدق و كودتاي 28 مرداد، راديو دچار تحولات اساسي شد و از محوريت پخش موسيقي به پخش اخبار و اطلاع رساني روي آورد.

در نهايت نيز در سال 1336 ايستگاه راديويي «راديو ايران» با 100 كيلو وات قدرت افتتاح شد و فرستنده قديمي«راديو تهران» نام گرفت. 

گسترش شبكه راديويي كشور از سال1348 تا 1350 بر عهده وزارت پست و تلگراف و تلفن بود و در سال 1350، پس از ادغام راديو و تلويزيون، اين مهم در شمار مسؤوليتهاي سازمان راديو و تلويزيون ملي ايران درآمد. 

 اولین گوینده رادیو:

 قدسي رهبري اولين گوينده خانم، در روز افتتاح راديو، در تاريخ 1319/02/04 بود.

 قبل از افتتاح راديو دو نفر از وزرا، عده اي از اساتيد دانشگاه تهران و چند نفر از كارمندان عاليرتبه و مهندسان وزارت پست و تلگراف در يكي از سالن هاي باشگاه افسران از وي تست گويندگي گرفتند و او نفر اول شد.

بد نيست بدانيد ملك الشعراي بهار يكي از اساتيدي بود كه از داوطلبان گويندگي تست معلومات عمومي، فن بيان و شعرخواني مي گرفت.

قديمي ترين گوينده:

 رضا سجادي متولد 1299 فرزند حجت الاسلام حاج سيد مصطفي سرابي واعظ و ناطق زبردست بود كه در شهر مشهد مقدس به دنيا آمد. وي تحصيلات ابتدايي و متوسط را در موطن خود به پايان رساند و وارد دانشكده ادبيات دانشگاه تهران شد. او در سال 1319 به عنوان گوينده در راديو استخدام شد و قسمتي از برنامه هاي راديو توسط او اجرا مي شد.

رضا سجادي مدتي به رياست اداره راديو منصوب گرديد و مدتي هم رياست اداره مطبوعات وزارت پيشه و هنر را عهده دار بود.

رضا سجادي ناطقي زبردست، اديبي پرمايه و شعرشناس بود او اشعار زيادي را در حافظه داشت و هنگام محاوره از اشعار حافظ، شاهد و مثال مي آورد.

 

ویژگی ها و برتری های رادیو

 

تخیل در رادیو

تخیل با هدایت درست و حساب شده افزون بر ایجاد خلاقیت در فرد، استعدادهای پنهان انسان را نیز شکوفا می سازد. مهم ترین محدودیت رادیو در مقایسه با دیگر رسانه ها، اتکا بر حس شنوایی و نبود ارتباط تصویری است. از این محدودیت می توان به عنوان یکی از برتری های رادیو در مقایسه با دیگر رسانه ها استفاده برد. این برتری و امتیاز عبارت است از امکان استفاده نامحدود از قوه تخیل مخاطب. صدایی که از رادیو به گوش می رسد، با سرعتی معادل سرعت فکر می تواند موقعیت انسان را از محل زندگی خود، تا سیاره ای دور افتاده در آن سوی دنیا تغییر دهد؛ کاری که تنها به قیمت انتخاب دقیق تعدادی واژه و انواع صدا به انجام می رسد.

انعطاف پذیری رادیو

یکی از ویژگی های مهم رادیو، انعطاف پذیری آن است؛ بدان معنا که رادیو به توجه و دقت مستقیم مخاطب نیاز ندارد. به دیگر سخن، هنگام برقراری ارتباط با رسانه ها، رادیو را آسان تر از بقیه می توان نادیده گرفت. در رسانه هایی که حس بینایی مخاطب را با خود درگیر می سازند، معمولاً مخاطب نمی تواند هم زمان فعالیت دیگری نیز داشته باشد، در حالی که برای درک مفاهیم صوتی و استفاده از ابزاری مثل رادیو، نه تنها زمان خاصی از مخاطب گرفته نمی شود، بلکه هنگام پرداختن به کارهای دیگر، می توان از آن استفاده کرد. رادیوهای وسایل نقلیه، گویاترین شاهد بر این برتری هستند.

رادیو و تنهایی، رادیو و تاریکی

در رسانه های دیداری، افراد معمولاً در کنار یکدیگر برنامه یا پیامی را تماشا و با رسانه ارتباط برقرار می کنند. با این حال، در کارگاه یا اتاقی شلوغ، وقتی همه افراد سرگرم کارهای شخصی خود هستند، رادیو می تواند به گونه ای ویژه و خصوصی با مخاطب خود ارتباط برقرار سازد. رادیو به علت شنیداری بودن، حالت انس و رفاقتی را با انسان برقرار می سازد که این فرآیند حتی در رسانه های نوشتاری نیز پدید نمی آید. انسان برای صدایی که می شنود، بهترین حالت ها و شرایطی را که خود می پسندد، تصور می کند. بنابراین، مخاطب می تواند بهترین ارتباط ممکن با رسانه را با رادیو برقرار سازد. این ارتباط صمیمی و عاطفی با رادیو، گاه به اندازه ای می رسد که عده ای از مخاطبان، از این رسانه به عنوان آرامش قبل از خواب خود استفاده می کنند. رادیو و تنهایی، رادیو و تاریکی، رادیو و آرامش و… ، همه گویای ارتباط ویژه ای است که میان رادیو و مخاطبانش برقرار می شود.

رادیوی تخصصی

ویژگی های منحصر به فرد رادیو و رقابت این رسانه با دیگر وسایل ارتباط جمعی، آن را به سمت تخصصی شدن کشانده است. شبکه های تخصصی به مخاطبان این امکان را می دهد که بر اساس نیاز و علاقه خود، از برنامه های رادیو بیشترین استفاده را ببرند و از اتلاف وقت جلوگیری کنند. از سوی دیگر، در شبکه تخصصی، موضوع های مرتبط با آن به گونه ای عمیق و جدی دنبال می شود و به اعتراف بسیاری از مخاطبان، این شبکه ها همانند کتاب خانه ای سخن گو، نیاز شنوندگان را برطرف می کند. در ایران اسلامی، شبکه های رادیویی قرآن، فرهنگ، معارف، ورزش، جوان، صدای آشنا، سلامت و پیام، نمونه هایی از این رشد فرهنگی هستند.

آموزش و پیام رسانی در رادیو

پیام رسانی و آموزش، دو وظیفه اصلی هر رسانه است. رسانه برتر، رسانه ای است که در این دو مقوله بتواند با کیفیت بهتر و در کمیت های بیشتری خدمت رسانی کند. برتری های رادیو در این زمینه ها عبارت است از:

سرعت: نخستین و مهم ترین ویژگی رادیو، انتقال سریع آموزش و پیام به مخاطبان خود است.

غلبه بر زمان و مکان: ویژگی شنوایی بودن این رسانه و دستگاه های بسیار کم حجم امروزی سبب شده است تا مردم بدون محدودیت زمان و مکان، مورد خطاب این رسانه قرار گیرند.

دسترسی ارزان قیمت: رادیو با توجه به کارآیی و قابلیت های آن، بسیار ارزان تر و قابل دسترس تر از دیگر رسانه هاست.

منبع: اینترنت