خانه کُرد ؛ بیانگر سبک زندگی کُردها 

خانه کُرد یکی از مکان‌های دیدنی شهر سنندج است که بازدید از آن، انسان را با زندگی مردمان کُرد از صدها سال پیش تا کنون آشنا می‌کند.

خانه کُرد نام بنایی تاریخی و مجموعه‌ای فرهنگی در مرکز شهر سنندج است که هم‌اکنون موزه مردم‌شناسی کردستان به‌عنوان فاز نخست این مجموعه در «عمارت آصف» واقع در ضلع شمالی خیابان امام خمینی(ره) راه‌اندازی شده است.

خانه کُرد یا «عمارت آصف» یکی از قدیمی‌ترین بناهای موجود در شهر سنندج است و براساس شواهد و شیوه معماری احداث بنای اولیه آن که (بخش عمده ضلع شمالی را دربرمی گیرد) مربوط به دوره صفویه می‌باشد و قسمت‌های دیگر آن در دوره قاجاریه و اوایل پهلوی تکمیل شده است.

هر چند عمارت آصف نام خود را از «آصف دیوان» گرفته است اما بانی اولیه آن را خانواده «معتمدهاشمی‌ها»(امجد الاشراف) می‌دانند و احتمالاً خانواده محمدرضای وزیر(پدر آصف دیوان) آن را تملک کرده و سپس در زمان آصف دیوان با الحاق سردر ورودی در بخش های شرقی و غربی، عمارت شکوه نهایی خود را به دست آورده و از این‌رو به عمارت آصف مشهور شده است.

 

مجموعه عمارت خانه کُرد حدود 4000 مترمربع عرصه واعیانی دارد و علاوه‌بر سر در و دالان ورودی و اتاق تقسیم آب، دارای چهار حیاط است که عبارتند از حیاط بیرونی(اصلی)، حیاط اندرونی، حیاط مستخدمین و حیاط مطبخ.

خانه کُرد که به شماره 1882 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است در سال 1376 توسط اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان کردستان تملک شد، پس از انجام مطالعات و تهیه طرح‌های لازم، مرمت احیای آن از سال 1378 آغاز شد و تا اردیبهشت سال 1382 به طول انجامید.

مجموعه خانه کُرد به‌عنوان یک مرکز فرهنگی بزرگ در شهر سنندج، پروژه‌ای بوده که قرار است در محدوده‌ای به مساحت حدود 18 هزار متر مربع دایر شود و این محدوده شامل عمارت‌های آصف دیوان، مشیر دیوان، بخش باقی مانده خانه ساعدالسلطان(منزل امیر آصفی) و زمین‌های حد فاصل این بناها و حمام و سر در خانه شجاع لشکر است.

فاز نخست این پروژه که شامل فضاها و غرفه‌های نمایشی موزه سنندج است در 27 اردیبهشت سال 82 با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس سازمان میراث فرهنگی و جمعی دیگر از مسئولان و فرهیختگان کشور در عمارت آصف گشایش یافت و مقرر شد به مرور و با تملک فضاهایی که ذکر شد مرمت و تکمیل آن بخش‌های دیگر در خانه کُرد که عبارتند از موزه باستان‌شناسی، موزه صنایع‌دستی، کتابخانه و مرکز اسناد، پژوهشکده، آرشیو، آمفی تئاتر و کارگاه هنرهای سنتی گشایش یابند.

فضاها و غرفه‌های نمایشی حال حاضر موزه سنندج شامل نگارخانه و حیاط ورودی، حمام، مکتب خانه، بخش اسناد و عکس‌های تاریخی، اتاق خان، بخش مشاهیر، مطبخ، کتابخانه، بخش اسناد و عکس های تاریخی، زیورآلات و غرفه‌هایی شامل مشاغل و فنون، پوشاک، صنایع دستی و زندگی روستایی و شهری می‌باشد.

 

بخش‌ها و غرفه‌های موزه علاوه‌بر آنچه که موجود است به مرور کامل‌تر می‌شود و خانه کُرد در برگیرنده آثار و نشانه‌های فرهنگی همه مناطق کُردنشین دنیا خواهد بود.

خانه کُرد سالانه گردشگران زیادی را از داخل و خارج از کشور به سمت خود جلب کرده است و بیشتر کسانی که به سنندج می‌آیند از این مجموعه بازدید به عمل می‌آورند.