کیمیا استون | اخبار صنایع دستی کیمیا استون ؛ اولین کارگاه/فروشگاه صنایع دستی ایران
نقد و بررسی فیلم آزاد به قید شرط
آزاد به قید شرط آخرین به کارگردانی و تهیه کنندگی حسین شهابی به معضلات اجتماعی زندانیان آزاد شده پس از دوران حبس طولانی میپردازد.
در قصه این فیلم آمده است: کیوان کمالی به بیست سال زندان محکوم میشود و بعد از تحمل ۱۰ سال حبس بطور مشروط آزاد میشود. پرهیز از هرگونه تخلف و جرم و نزاع و درگیری بزرگترین چالش پیش روی کیوان کمالی در مواجهه با جامعه لجام گسیخته است.
در این فیلم بازیگرانی مانند امیر جعفری، لیلا اوتادی، شقایق فراهانی، دیبا زاهدی، امیر دلاوری، رامین راستاد، شکرخدا گودرزی، امیر دژاکام، سیامک احصایی، علیرضا ثانی فر، وحید رستم پورگیلان، بابک نوری، احمد نیکپور، محمد اکبری، پیمان یونسی، احمد شهابی، شاهین حسینی، مهدی بختیارنژاد، مهرداد نائمی، فرید اسحاقی، محمد کارهمت، مجید رمضانی، رها مردانی، اشکان نجاتی، سونیا شیرازی، علی حبیب پور، علی افشاری، اکرم علمدار به ایفای نقش میپردازند.
«آزاد به قید شرط» یک پایان باز دارد اما این پایان رها نشده است/ نمونه این فیلم در ایران ساخته نشده است!
نشست پرسش و پاسخ فیلم «آزاد به قید شرط» ساخته حسین شهابی با حضور کارگردان، فرخ فدایی صدابردار، امین جعفری، اسماعیل ترکزاد تدوینگر، دیبا زاهدی، امیر جعفری، امیررضا دلاوری و شکرخدا گودرزی بازیگران آخرین نشست پرسش و پاسخ نخستین روز جشنواره بود که با اجرای محمود گبرلو در سالن سعدی برج میلاد برگزار شد.
عوامل فیلم در ابتدا با سخنان کوتاهی از حضور خبرنگاران و اهالی رسانه در این ساعات بامداد در برج میلاد تشکر کردند.
حسین شهابی در مورد بر عهده گرفتن تهیهکنندگی کارگردانی و نویسندگی فیلم گفت: «من نوعی از سینمای مستقل را مد نظر دارم که در آن نمیتوان با سایر تهیهکنندگان کار کرد، چون در طول این سالهای فعالیت در سینما با تهیهکنندگان زیادی روبهرو شدهام و همه آنها قصد داشتند در فیلمنامه نهایی تغییراتی ایجاد کنند که من به عنوان کارگردان زیر بار این جریان نمیروم.»
شهابی در پاسخ به پرسش دیگری درباره با اینکه بازی بازیگران از فیلمنامه آن قویتر بود و بعضی از لحظههای دراماتیک «آزاد به قید شرط» تماشاگر را میخنداند و این صحنهها بار عاطفی لازم را نداشت، گفت: «هنگام نگارش و کارگردانی فیلم تلاش میکنم به سمت احساساتی بودن و فیلم هندی نروم و شاید به همین علت این برداشت از فیلم انجام شده است. ضمن اینکه دوست داشتم فیلم کمی هم طناز باشد و نمیخواستم خیلی تراژیک باشد.»
او در مورد نکات فیلم و شباهت آن به سایر آثار مشابه گفت: «نمونه این فیلم در دنیا ساخته شده، اما این اولین فیلم در ایران است که در مورد آزادی مشروط و اشتغال زندانیان ساخته شده است.»
شهابی در مورد پایان ناگهانی فیلم گفت: «بر خلاف نظر بعضی دوستان به نظرم پایان فیلم مشخص بود. فیلم یک پایان باز دارد اما این پایان رها نشده است.
او درباره تأثیر فیلم بر مردم و مسئولان در مورد مسئله اشتغال زندانیان گفت: «مشاوری که برای این فیلم در کنار من بود به همین نکته اشاره کرد و گفت شاید «آزاد به قید شرط» تلنگری به مسئولان و مردم بزند.»
شهابی در خصوص شباهت نقشهای امیررضا دلاوری و امیر جعفری به بازیهای آنها در تلویزیون و این نکته که انتخاب آنها برای این فیلم به منظور جلب مخاطب بیشتر بوده است، گفت: «من اصولا زیاد سریال نمیبینم و سریال «زیر هشت» را هم ندیدهام. از نظر من امیر جعفری به درجهای از پختگی در بازیگری رسیده که بهترین گزینه برای این نقش بود.»
در پایان این نشست علی علایی از منتقدان باسابقه سینما با تمجید از بازی امیر جعفری در این فیلم ریتم بخشی از فیلم را اندکی کند دانست که شهابی گفت: «این فیلم در تدوین مجدد ده دقیقه کوتاه خواهد شد.»
فیلمی مطول که تکلیفش نه با خود و نه با مخاطبش مشخص نیست/ افتادن به ورطه تکرار و عادت بلای جان فیلمساز
فیلم آزاد به قید شرط را نمی توان گامی رو به جلو برای کارگردانش دانست و بهترین نام برای آن فیلمی خنثی است که به زعم نگارنده حتی بدتر از فیلم بد است. چرا که نشان می دهد فیلم سازی برای کارگردانش تبدیل به یک عادت شده است نه عملی خلاقانه و سراسر آفرینش. هنگامی که فیلمسازی به عادت تبدیل شود، اولین قربانی آن خود فیلم است که هیچ کس جز خالقش نمی تواند برای نجات آن از باتلاق تکرار چاره ای بیاندیشد.
فیلم سینمایی«آزاد به قید شرط» به کارگردانی حسین شهابی، آخرین فیلم اکران روز اول جشنواره بود که با تأخیر پیش آمده برای اولین فیلم، مشخص بود آن نیز با تأخیر اکران خواهد شد. فیلمی دو ساعته که تماشاگرانش را تا ساعتی پس از نیم شب مقابل پرده سینما بی پاسخ و منتظر نگاه داشت بی آنکه بتواند جذابیت و سینما را به پرده تشنه سالن اصلی برج میلاد بچشاند.
فیلم حسین شهابی که شاید انتخاب بدی به عنوان نمایش در سانس آخر بود، نتوانست حاضران در کاخ جشنواره را راضی به خانه بدرقه کند. فیلم در رابطه با زندگی مردی بازنده و بخت برگشته بود، که با تحمل ده سال حبس از محکومیت بیست ساله اش توانسته آزادی مشروط بگیرد و بیرون بیاید. اما گویی این آزادی برای او شروع اسارتی است که تمامی ندارد، مشخص می شود که او تک دختری جوان دارد که از همسرش برای او مانده، همسری که در غیبت ده ساله او طلاق گرفته و اکنون همسر فردی متمول و ذی نفوذ شده است. با جلو رفتن داستان معلوم می شود، کیوان کمالی با بازی امیر جعفری، حتی بی گناه به زندان افتاده است و دارد تقاص گناه نکرده ای را پس می دهد که از یک دوست برای او به یادگار مانده. کمالی تصمیم گرفته دخترش را که زندگی سخت و آشفته ای هم دارد به نحوی کمک کرده و قدمی برایش بردارد، در اولین قدم متوجه می شود که فرد متمول به نام صابری نه تنها او را از خانه اش بیرون کرده بلکه زندگی را بر همسر سابقش که به گفته دخترش برای آزادی او تلاش بسیاری کرده و به همین دلیل با آن فرد ذی نفوذ هم ازداوج کرده است جهنم کرده و عرصه را بر او تنگ کرده است.
کمالی که از جنس شخصیت های فیلم های کیمیایی است منتهی کمی آرام تر و بدون قلدر معابی معمولشان، راهی خانه صابری می شود تا به قول معروف جلوی او در بیاید، اما چیزی به جز تحقیر و توهین و طعنه نصیبش نمی شود.
او که سخت در کارگاه چوب بری کار می کند و غیر منطقی و نامعقول جای دو کارگر زحمت می کشد تا پول بیشتری دربیاورد، تصمیم می گیرد برای دخترش خانه ای دست و پا کند تا او را از زیر دین نامزدش که خانه ای در اختیارش قرار داده بیرون بیاورد، اما گویی در این راه هم نمی تواند به آنچه می خواهد برسد، کار با دخالت های نامزد دخترش در امور مالی پیچیده تر می شود و از سویی صابری گامی جلوتر رفته و علی رغم اعمال خشونت به همسر سابقش این بار دستش را بر روی دختر او بلند می کند.
روحیه قیصر مسلکی در کمالی رفته رفته و در جریان فیلم کشدار و خسته کننده شهابی بیشتر می شود تا جایی که او عزم خود را جزم کرده تا به هر نحوی شده حقش را کف دستش بگذارد، اما از سوی دیگر می داند معنای آزاد به قید شرط آن است که اگر مسأله یا دردسری درست کند دوباره باید به زندان برگردد و ادامه حبس طولانی مدتش را متحمل شود.
همین است که به سراغ عده ای از دوستان قدیمش در یک پارکینگ و اوراقی می رود تا از آن ها کمک بگیرد، دوستانی که گویی تنها هدفشان در زندگی رفاقت محض است و گویی فیلم های قیصر و گوزن ها و دیگر آثار کیمیایی را در طول عمر بارها مرور کرده اند، زیرا برای تصمیم خود و انجام آن نه فکر کرده و نه کارگردان و نویسنده خواسته تا ذره ای جای شخصیت هایش اندیشه کند تا بلکه ذره ای همذات پنداری و باور پذیری در نزد مخاطبش ایجاد کند.
شعار دوستان کمالی که گویی سرلوحه زندگی شان است این است: می زنیم و گردن می گیریم! عملی که روی جوانمردی را هم سفید کرده و گویی از درون نسلی برخاسته که کفنشان هم در این دوره و زمانه پوسیده است، چراکه به شعار خود عمل کرده و آگاهانه به سراغ صابری می روند تا انتقام ظلم هایی که به کمالی و ناموسش شده را بگیرند!
آن ها صابری را تا سر حد مرگ به همراه آدم قلچماقش کتک می زنند و در آستانه دستگیری کمالی به عنوان مظنون اصلی خود را به کلانتری معرفی می کنند.
فیلم بیش از حد کشدار و خسته کننده است، نه بازی ها آنقدر قوی است که مخاطب را جذب کند نه خط اصلی داستان فاکتوری بدیع و جذاب دارد که مخاطبش انبوهی از صحنه های کلیشه و نخ نما را تحمل کند.
حسین شهابی که امسال با دو فیلم در جشنواره سی و پنجم حضور دارد، نشان داد که هنوز نتوانسته برگه آس خود را در فیلم سازی برای مخاطب رو کند و شاید برای سال ها و فیلم های آینده اش نیز این تصمیم را نداشته باشد.
در کل آزاد به قید شرط را نه می توان فیلم بی هدف و سرگرم کننده دانست که خود هدفی قابل احترام لااقل برای مخاطبش دارد، و نه فیلمی اجتماعی و مردمی که از جامعه و مردم و مشکلاتشان برخواسته باشد. المان های فیلم های هنری، جشنواره ای در فیلم هیچ جایی ندارند و از فاکتورهای فیلم های گیشه و پر فروش هم در آن خبری نیست. حتی لیلا اوتادی هم که نقشش در فیلم سردرگم است نتوانسته به کمک فیلم بیاید تا ذره ای بر تماشاگر پسند شدنش بیافزاید.
در نهایت فیلم آزاد به قید شرط را نمی توان گامی رو به جلو برای کارگردانش دانست و بهترین نام برای آن فیلمی خنثی است که به زعم من حتی بدتر از فیلم بد است. چراکه نشان می دهد فیلم سازی برای کارگردانش تبدیل به یک عادت شده است نه عملی خلاقانه و سراسر آفرینش. هنگامی که فیلمسازی به عادت تبدیل شود، اولین قربانی آن خود فیلم است که هیچ کس جز خالقش نمی تواند برای نجات آن از باتلاق تکرار چاره ای بیاندیشد.
منبع:سینما پرس/ارسلان صمدزاده
نگاهی به فیلم سینمایی «آزاد به قید شرط»؛
تاثیر تلویزیون ندیدن کارگردان سینما!
فیلم سینمایی «آزاد به قید شرط» شب گذشته و در آخرین سئانس سینمای رسانه روی پرده رفت و پس از آن در ساعت ۱:۳۰ بامداد نشست خبری این اثر برگزار شد.
جدای از محتوا و داستان این فیلم که جای بحث دارد و قطعا از نیت خیر سازندگان این اثر که در تلاش برای تاثیر گذاری بر مدیران و افراد جامعه به نفع زندانیان آزاد شده و اشتغال آنها در دوران پس از محکومیت و تنبیه شان هستند، فاصله بسیار دارد؛ فرم این اثر هم با مشکلات عدیده دست به گریبان بود. از دیالوگها تا بازی نقش آفرینان آن که جملگی از افراد با تجربه و بعضا از اساتید این عرصه در دانشگاه و آموزشگاه های هنری هستند.
حسین شهابی کار سخت نویسندگی، کارگردانی و تهیه کنندگی توامان را به عهده گرفته و به نظر می رسد تمام سعی خود را در مقام تهیه کننده برای انجام بهینه مسئولیتش به کار گرفته اما شاید همین امر باعث شده تا از نویسندگی و کارگردانی اش غافل شود. گرچه همین میزان از تلاش برای یک اثر دلبستگی عجیبی را برای او در پی داشت که در نتیجه در نشست رسانه ای این فیلم، بعضا با پاسخ هایی عجیب برای عبو از نقدها روبرو بودیم.
در «آزاد به قید شرط» امیر جعفری، امیرضا دلاوری، لیلا اوتادی، امیر دژاکام و شکرخدا گودرزی ایفای نقش دارند که بازی های آنها شبیه به کارهایشان در تلویزیون بود. البته شب گذشته حسین شهابی در نشست پرسش و پاسخ این فیلم، هر گونه شباهت نقش ها و بازی های بازیگرانش را به سریال های تلویزیونی رد کرد.
گرچه این کارگردان مدعی است که تلویزیون نمی بیند و سریال «زیر هشت» که امیر جعفری در آن حضور داشت را نیز ندیده است اما بازی امیر جعفری در «آزاد به قید شرط» که آزادی یک زندانی را روایت می کند، شباهت بسیاری به سریال تلویزیونی «زیر هشت» به کارگردانی سیروس مقدم دارد و حتی قاب بندی و مونتاژ اثر حسین شهابی هم به مانند تله فیلم ها است.
در هر صورت برخلاف فیلم «ایتالیا ایتالیا» که از حامد کمیلی و سارا بهرامی بازیگران نام آشنای سریالهایی همچون «پرده نشین» و «پروانه» بهره گرفته بود اما با خروجی بسیار متفاوت، کارگردان و بازیگران «آزاد به قید شرط» از این تجربه با موفقیت عبور نکرده اند و شاید باید نتیجه گرفت که اگر این کارگردان سینمای ایران، که پیشینه تئاتری دارد و قطعا با مهارت های بازیگری و کارگردانی و حتی اصول درام آشنایی دارد، کمی بیشتر از برنامه های تخصصی سیما را تماشا کند، در زمانی که تکنولوژی تولید از نگاتیو به ویدئو تبدیل شده دچار این اشتباه نمی شوند که با ساختار تلویزیونی سعی در ساخت اثری سینمایی کنند و قطعا از کستی پرتوان و با تجربه بازیهای بهتری می گیرد.
منبع: دیباچه/محمدصالح حجت الاسلامی
