صفحه اول / فرهنگی و هنری / سینما و تئاتر / نقد و بررسی فیلم دریاچه ماهی

نقد و بررسی فیلم دریاچه ماهی

نقد و بررسی فیلم دریاچه ماهی

کارگردان:مریم دوستی
تهیه کنندگان:سعید سعدی

بازیگران: نادر فلاح، ستاره اسکندری، افشین هاشمی، حدیثه تهرانی، صحرا اسدالهی، لاله اسکندری، حسین باشه آهنگر و مجتبی پیرزاده
عوامل فیلم: مدیر فیلمبرداری: مرتضی خان محمد، تدوین: آرش معیریان، مدیر صدابرداری: رضا تهرانی، طراح گریم: محسن بابایی، مدیر تولید: پیمان شیرخانی، منشی صحنه: مریم شقاقی.

داستان فیلم: «دریاچه ماهی» به قلم مصطفی رستگاری با مضمون دفاع مقدس روایتی متفاوت از شهدای هنوز بر جای مانده کانال ماهی دارد. این فیلم نگاهی به وقایع پس از جنگ دارد و داستان چند خانواده را روایت می کند که در نقطه مشترکی به یکدیگر می رسند و در این میان عشق گمشده ای پیدا می شود.

دریاچه_ماهی

نشست پرسش و پاسخ فیلم «دریاچه ماهی» به‌کارگردانی مریم دوستی، پس از نمایش در سینمای رسانه‌های گروهی با حضور عوامل سازنده فیلم در سالن سعدی برج میلاد برگزار شد.

به نقل از ستاد خبری جشنواره فیلم فجر، نشست پرسش و پاسخ فیلم «دریاچه ماهی» ساخته مریم دوستی با حضور کارگردان، مجتبی پیرزاده، حدیثه تهرانی، بازیگران فیلم، سعید سعدی، تهیه‌کننده، مصطفی رستگاری، فیلمنامه‌نویس، آرش معیریان، تدوینگر، مهرداد جلوخانی، صداگذار، مرتضی خان‌محمد، مدیر فیلمبرداری، سه شنبه دوازدهم بهمن ۹۵ در سالن سعدی برج میلاد برگزار شد.

دوستی در ابتدای این نشست گفت: اهالی رسانه با دانش و آگاهی فیلم را می‌بینند و من از اینکه فیلم را با شما دیدم و بازخوردهای خوبی از شما گرفتم، خوشحال هستم.

وی با بیان اینکه در گذشته فیلم کوتاه ساخته‌ام، افزود: از ایده تا پایان کار سه سال طول کشید و من سعی کردم قدم اول فیلم بلندم را محکم بردارم.

کارگردان «دریاچه ماهی» با ابراز خوشحالی از همکاری با سعید سعدی در مقام تهیه کننده، اضافه کرد: در این جامعه اگر بخواهیم بدون رودربایستی نگاه کنیم، زن بودن زجر است و کار برای فیلمساز زن به دلیل نگاه نامطمئن مسئولان به کارگردان‌های زن بسیار مشکل است. به نظر من در فیلمسازی جنسیت مهم نیست و تفکر است که اهمیت دارد.

وی درباره عدم همخوانی موضوع فیلم «دریاچه ماهی» با نوع روایت و موسیقی که برای فیلم انتخاب کرده است، گفت: من سعی کردم سبک فیلمسازی ام را تثبیت کنم، سبک فیلمسازی و دکوپاژ من اینگونه است که ممکن است فیلم شاعرانه دلخواه همه نباشد.

وی درباره شباهت فیلم به آثار حاتمی‌کیا، گفت: ایشان از پیشکسوتان این ژانر هستند و من سینمای حاتمی‌کیا را دوست دارم. امیدوارم قدم‌های بعدی‌ام را در همین سبک محکم‌تَر بردارم.

دریاچه_ماهی

سعیدی با اشاره به اینکه این فیلم در ابتدا تهیه کننده دیگری داشت، اضافه کرد: ما خودمان از بازمانده‌های آن نسل هستیم و حضور در فیلم را دین می‌دانستم.

رستگاری با اشاره به اینکه «چهل سالگی» آخرین فیلمی بود که با آن در جشنواره حضور داشت، اضافه کرد: فکر کردم این فیلم نگاه متفاوتی به جنگ دارد و با رویکرد نقد اجتماعی و سیاسی امروز  و فاصله سی ساله از عملیات کربلای ۵ این کار را انجام دهم.

وی این فیلم را بی شباهت به آثار حاتمی‌کیا عنوان کرد و افزود: من سعی کردم داستان با تصویر جلو برود و تأکیدم بیشتر روی جلوه‌های بصری فیلم بود. اما دیالوگ‌ها که به شعار نزدیک شده است، به سلیقه کارگردان مربوط است.

فیلمنامه نویس «دریاچه ماهی» ادامه داد: از ابتدا با خانم دوستی قرار گذاشتیم فیلم سورئال نباشد و از واقعیت هم ارجاع داشته باشیم.

وی درباره پایان‌بندی فیلم گفت: درام داستان قبل از قاب پایانی تمام می‌شود و صحنه آخر تنها یک قاب است که می‌توان آن را جدا از فیلم دانست.

حدیثه تهرانی درباره ایفای نقش در این فیلم گفت: این نقش منفی و دو پهلو بود و از این که فیلمی در ژانر دفاع مقدس کار کردم خرسندم.

دریاچه_ماهی

نگاهی به فیلم«دریاچه ماهی»؛ نمایشی امیدوار کننده از یک فیلمساز زن
تجربه ای هنرمندانه در سینمای دفاع مقدس و تلاش یک فیلمساز جوان برای بیان دغدغه هایی ارزشمند

سینماپرس: علی دشتبان/ باید دریاچه ماهی را تلاشی ارزشمند از سوی فیلمسازی دانست که نه صرفا از برای ساخت فیلم و ورود به دنیای سینما بلکه با نگاه و بصیرت لازم از لحاظ دستمایه داستانی و پژوهش وارد این حوزه شده ولی برای رسیدن به زبان سینما که الزاما قرار نیست مورد پسند همه هم واقع شود کار زیادی در پیش دارد.

«دریاچه ماهی» اولین ساخته مریم دوستی نوید ورود یک فیلمساز صاحب دیدگاه را در حوزه سینمای ارزشی و دفاع مقدس می دهد، سوژه نابی که علی رغم ضعف های ساختاری و پرداخت در فیلمنامه به خصوص در میانه داستان یعنی پرده دوم نمایشی، توانسته دیدگاهی ارزشمند را در قالب ژانری ملودارم که خلاقانه از سورئالیسم هم بهره برده است وارد حوزه دفاع مقدس و شخصیت های داستانش کند.

داستان سورئال دریاچه ماهی با ارائه تصویری از شخصیتی منحصر به فرد در دو زمان دفاع مقدس و امروز دست به ریسکی زده است که به نوع خود برای روایتش از سوی یک فیلمساز زن فیلم اولی قابل دفاع و همچنین ارزشمند است، همچنین با در نظر گرفتن این نکته که پرداختن به موضوع دفاع مقدس به خودی خود حساسیت هایی محتوایی را ایجاد می کند، اما فیلمساز توانسته است تا حدی از پس کار بر بیاید و مفاهیم ارزشمند آن دوران و دغدغه های آن نسل را به زبان تصویر و نماد های سینمایی بر پرده به نمایش در بیاورد.

رضا روشن رزمنده ای است که گویی دارای کرامتی ناخواسته است، بصیرتی که گویی از عالم والا و از ید ایزدی به او اهدا شده تا بتواند پاسدار حرمت شهدا و پیام رسان آرمان ها و روح پاک آن ها به نسلی باشد که با فاصله ای محسوس گویی از آن آدم ها و تفکرات و ایمانشان فاصله گرفته اند. هرچند هم رزمانش در جبهه جنگ نمی توانند کلام رضا را باور کرده و در آن بحبوحه به کرامتی که به شخص او شده است ایمان آورند، اما زمانه رضا را برای آرمان همان شهدا نگه می دارد تا در برابر ناملایمتی ها و درشتی های زمانه حافظ نسلی باشد که هرچند دور مانده اند اما با دستاری سفید دلشان را به دریای ایمان آن شهدا گره زده اند.

رضا روشن در زمان حال هم همین حال خوش معنوی را حفظ کرده و زندگی اش را به واسطه حیات گل ها و ریشه های در خاکشان از آدم های بی ریشه جدا ساخته است. رضا روشن که در گلخانه ای  تنها با رویای زن از دست رفته اش زندگی می کند قلبش برای فرزندان این خاک و شهدای این آب و خاک می تپد و نمی تواند چشم بصیر خود را بر روی هرچه غبار گرفته است ببندد.

داستان زندگی رضا روشن داستان مرد گمنامی است که گویی آرمان خواهی اش از دل شعارهای زمان و زمین بیرون زده و از همین رو کمی اغراق شده و شعاری نشان می دهد، اما حقیقت آن است که او چه در نسل خودش و چه در میان مردمان و نسل امروز تنها مانده است و از همین رو هر کلامش همچون نوری در دل تاریکی چشم ها را می زند و صدایش چون نت موسیقی سکوت حاکم بر فضا را در خود می بلعد و این خاصیت حقیقت است که با روشنی چشم ها را بصیرت بخشد.

اما از منظر ساختار و فن سینما نمی توان دریاچه ماهی را اثری دست اول دانست چراکه آشکارا زوائدی محسوس دارد، چه در فیلمنامه و پرداختن به شخصیت ها که می توان چندین کاراکتر را به راحتی و به نفع تمامیت اثر از آن حذف کرد و چه در پرده بندی و ساختار دراماتیک که جا گذاری های نقاط عطف داستان نتوانسته در مهندسی ساختمان درام درستی را بنا کند و داستان را دچار آشفتگی و تشتت کرده است.

در نهایت باید دریاچه ماهی را تلاشی ارزشمند از سوی فیلمساز دغدغه مندی دانست که نه صرفا از برای ساخت فیلم و ورود به دنیای سینما بلکه با نگاه و بصیرت لازم با دستمایه  ای داستانی و پژوهشی وارد این حوزه شده ولی برای رسیدن به زبان سینما که الزاما قرار نیست مورد پسند همه هم واقع شود کار زیادی در پیش دارد.

اگر تلاش فیلمساز را در راستای بیان ارزشی ناگفته به دنیای پر جذبه سینما  نیمی از راه و رسالت فیلمساز بدانیم، فیلمساز به درستی و با گام هایی محکم این راه را طی کرده است و باید به او اجازه داد تا با کسب تجربه بیشتر زبان خود را در این دنیای پیچیده قدرتمند تر سازد.

این را هم ببینید

نقد و بررسی فیلم اتاق تاریک

نقد و بررسی فیلم اتاق تاریک

«فرهاد و هاله فصل جدید زندگی خود را آغاز کرده‌اند و این سرآغاز تغییرات دیگری است که آن‌ها را در مواجهه با مسائل جدیدی قرار می‌دهد».