سیزده‌به‌در

سیزده‌به‌در
«سیزده‌به‌در» سیزدهمین روز فروردین ماه و آخرین جشن نوروزی است. در تقویم‌ رسمی ایران این روز «روز طبیعت» نامگذاری شده‌است و تعطیل رسمی است.
در سرزمین‌هایی که سنت نوروز وجود دارد (مانند ایران٬ افغانستان٬ تاجیکستان٬ کردستان) مردم با رفتن به دامان طبیعت در جشن سیزده به در، جشن‌های نوروزی را به طور رسمی پایان می‌دهند.

گفته می شود ایرانیان باستان در آغاز سال نو پس از دوازده روز جشن گرفتن و شادی کردن که به یاد دوازده ماه سال است، روز سیزدهم نوروز را که روز فرخنده ایست به دشت و باغ و صحرا می رفتند و شادی می کردند و بدین ترتیب دوره نوروز را به پایان میرسانیدند.

در هیچ منبعی تا اواخر دوره قاجار درباره نحسی و بدشگونی سیزده نوروز اشاره‌ای نشده‌است بلکه کاملا برعکس روز سیزده فروردین را بسیار سعد و فرخنده دانسته‌اند. در آثار الباقیه ابوریحان بیرونی، جدولی برای سعد و نحس بودن روز ها قرار دارد که در آن برای سیزدهم نوروز که «تیر روز» نام دارد، کلمهٔ سعد به معنی نیک و فرخنده آمده‌است. باور به نحس بودن سیزده احتمالا پس از آشنایی ایرانیان با فرهنگ اروپا بوجود آمده است.

در برخی باورهای عامیانه، سیزده به در به معنای « در کردن نحسی سیزده» است . اما در واقع «در» بمعنای «دره و دشت» است و ترکیب «سیزده به در» به معنای «سیزدهم به سوی در و دشت شدن» می باشد که همان معنی بیرون رفتن و در دامان طبیعت سر کردن را می دهد.

یکی از آیین های این روز سبزه گره زدن است که معمولاً جوانان در این روز این کار را انجام می دهند. که شاید به مفهوم گره زدن زندگی با طبیعت است که هیمشه سبز و شاداب باقی بمانیم. در اسطوره‌های ایرانی «مشیه» و «مشیانه» که نخستین زوج انسان بودند روز سیزدهم فروردین با هم پیوند زناشویی بستند و پیمان و نشانه زناشویی خود را به وسیله ی گره زدن دو شاخه نرم گیاه نشانه گذاشتند. و شاید به همین علت گرده زدن سبزه نشانه ای از عشق و ازدواج در بین ایرانیان است. همچنین در این روز پسرها و دخترهای جوان پس از چندماه سرما و خانه‌نشینی همدیگر را در دشت و دمن و کوه و صحرا می دیدند و عشق و دوستی و رابطه و ازدواج‌ بینشان آغاز می‌شد.

در گاهشماری زرتشتی ایرانی، هر روز ماه، نام ویژه ای دارد. روز سیزدهم هر ماه «تیرروز» نامیده می شود و متعلق به ایزد تیر یا تیشتر است که ایزد باران می باشد. این روز٬ روز نیایش ایرانیان به درگاه ایزد تیر است که از او باران می‌خواهند. زیرا سیزده بدر پایان تعطیلات نوروز و آغاز فصل کشاورزیست و زمان مناسبی که برای بارش و رحمت و نعمت به نیایش به درگاه آسمان پرداخت تا سالی پربرکت آغاز شود.

امیدواریم که جشن نوروزی پر از شادی و زیباییتان به خوشی پایان یابد و سالی شاد و پربار و زیبا را در پیش رو داشته باشید. در روز سیزده بدر از طبیعت پاسداری کنیم و از زباله ریزی و آتش‌سوزی و آلوده کردن رودها و آسیب به گیاهان بپرهیزیم.