معدن پنج هزار ساله فیروزه نیشابور

معدن پنج هزار ساله فیروزه نیشابور

استخراج فیروزه از دل معدن غار

آبی، اصالت، مظهر پاکی و نجابت … این‌ها صفت‌هایی هستند که در تمام دنیا برای مرغوب‌ترین سنگ ایرانی به کار می‌رود. سنگی که اولین و قدیمی‌ترین معدنش در 53کیلومتری شمال غرب نیشابور قرار دارد و هر سال 19تن فیروزه مرغوب از آن استخراج می شود.

تا چندی قبل، نیشابور تنها یک معدن فیروزه داشت که قدیمى‌ترین معدن فعال دنیا لقب داشت. کشف جسدى در شهر قدیمى تپه برج نشان می‌داد که سابقه بهره‌برداری از این معدن به بیش از 5000 سال می‌رسد و مرغوب‌ترین فیروزه دنیا از همین معدن 40 کیلومتری به سراسر دنیا صادر می‌شود. دو روز قبل اما دومین معدن فیروزه خراسان در 7کیلومتری این معدن کشف شد تا حالا فیروزه نیشابور بیشتر از قبل بازار جواهرات و سنگ‌های قیمتی دنیا را تصاحب کند.

این معدن جدید از نظر ذخیره و ارزش سنگ استخراج شده مشابه معدن قبلی است که ذخیره‌ای 9هزار تنی دارد و از هر تن سنگ آن 8تا 10 کیلوگرم فیروزه تزئینی به دست می‌آید.فیروزه سنگ ملى ایران به حساب می‌آید و اگرچه در کرمان و دامغان هم نمونه‌های آن استخراج می‌شود اما رنگ فیروزه نیشابورى به عنوان بهترین رنگ فیروزه در دنیا شناخته می‌شود؛ فیروزه‌ای خالص و یک‌دست که بعد از تراش خوردن به مالزی، اندونزی، عربستان، ترکیه، امارات و کشورهای اروپایی صادر می‌شود که قیمت عالی دارد.

فیروزه نیشابور در واقع از دل سنگی بیرون می‌آید که از گدازه‌های متعلق به دوران سوم ایجاد شده. با عبور آب‌هاى سطحى در شکاف‌هاى این سنگ‌ها تغییراتی در بافت و مواد تشکیل‌دهنده گدازه اتفاق افتاده و باعث تشکیل فیروزه شده است.فیروزه کانی کمیابی در دنیا است و در واقع سنگ زنده‌ای است که می‌تواند بعد از استخراج تغییر رنگ و خاصیت پیدا کند. به همین دلیل نسبت به روغن و مواد شیمیایی حساس است و تغییر رنگ می‌دهد. فیروزه تغییر رنگ داده یا رگه‌دار، کمتر از فیروزه آبی ارزش دارد حتی اگر در زیورآلات زیباتر به نظر برسد.