صفحه اول / فرهنگی و هنری / سینما و تئاتر / نقد و برسی فیلم ماهورا

نقد و برسی فیلم ماهورا

نقد و برسی فیلم ماهورا

«ماهور» به کارگردانی حمید زرگرنژاد یک درام عاشقانه محسوب می‌شود که تمام فیلمبراری آن درلوکیشن‌های بکر و واقعی در تالاب‌ها و روستاهای جنوب انجام شده. ساعد سهیلی، یوسف مرادیان، بهاره کیان افشار، مونا فرجاد، میترا حجار، داریوش ارجمند، سعید آقاخانی، علی اوسیوند و مالک سراج از جمله بازیگرانی هستند که در این پروژه به ایفای نقش پرداخته‌اند.

تهیه کنندگی این فیلم را علیرضا جلالی و حمید آخوندی برعهده دارند.در خلاصه داستان این فیلم است: در روستایی مرزی زیباترین دختر به عنوان عروس هور انتخاب می‌شود تا یک روز در هفته خود را به آب بسپارد و هور بارور شده و قهرش نگیرد، امین معروف به سمور؛ قاچاقچی ایرانی عروس هوربه نام ماهور را می‌دزد.

خلاصه داستان های فیلم:

– در روستایی مرزی زیباترین دختر به عنوان عروس هور انتخاب می شود تا یک روز در هفته خود را به آب بسپارد و هور بارور شده و قهرش نگیرد، امین معروف به سمور؛ قاچاقچی ایرانی عروس هور به نام ماهور را می دزد.

– در زندگی تو زنی است با چشمانی شکوهمند که لبانش خوشه انگور و لبخندش موسیقی و گل، اما هرکس بخواهد به او نزدیک شود ناپدید می شود.

عوامل فیلم: کارگردان، نویسنده: حمید زرگرنژاد/ تهیه‌کننده: علیرضا جلالی, حمید آخوندی/ مدیر فیلمبرداری: مرتضی غفوری/ تدوین: کاوه ایمانی، مژده قاجاریه/ طراح چهره‌پردازی: شهرام خلج/ مدیر تولید و برنامه‌‌ریزی: محمد عفراوی/ طراح صحنه: بهزاد آدینه/ طراح لباس: سارا خالدی/ منشی صحنه: مرضیه آذری/ موسیقی: ستاراورکی/ جلوه‌های ویژه میدانی: حمید رسولیان/ جلوه‌های وىژه بصری: سینا قویدل/ صدابردار: حسین بشاش/ صداگذار: آرش قاسمی/ مدیر تدارکات: فرامرز رضایی/ استوری‌بورد آرتیست: محمد فلاحت‌دار/ مشاور رسانه‌ای: لیلا افشار/ عکاس: امیر اماملی، مهدیه لطیفی

بازیگران: ساعد سهیلی, میترا حجار, بهاره کیان افشار, کامران تفتی, احمد کاوری, محسن افشانی, مهدی صبایی, مونا فرجاد, مالک سراج, یوسف مرادیان, داریوش ارجمند

نقد و برسی فیلم ماهورا

 

نشست پرسش و پاسخ فیلم «ماهورا» با حضور حمید زرگرنژاد؛ کارگردان، علیرضا جلالی؛ تهیه‌کننده، مرتضی غفوری؛ مدیر فیلمبرداری، کاوه ایمانی؛ تدوین‌گر، ستار اورکی؛ آهنگساز، آرش قاسمی؛ صداگذار، ساعد سهیلی، بهاره کیان‌افشار، کامران تفتی و مهدی صبایی؛ بازیگران با اجرای محمود گبرلو امشب پنجشنبه نوزدهم بهمن‌ماه در پردیس سینما گالری ملت برگزار شد.

همچنین در جایگاه مرحوم حمید آخوندی؛ دیگر تهیه‌کننده این فیلم سینمایی عکسی از ایشان قرار داده شده بود.

در ابتدای نشست گبرلو از حاضران در جلسه خواست که یک دقیقه بایستند و فاتحه‌ای برای این تهیه‌کننده بفرستند.

زرگرنژاد با بیان اینکه ساخت «ماهورا»  برای من خیلی سخت بود گفت: این فیلم بر اساس یک مستند ساخته شد و نگارش فیلمنامه آن چهار سال زمان برد.

جلالی با گرامیداشت یاد مرحوم آخوندی گفت: ایشان برای این کار زحمات زیادی کشیدند و در حال حاضر نیستند که نتیجه زحمات‌شان را ببینند. همکاران من برای ساخت این فیلم زحمت زیادی کشیدند و ما در طول فیلمبرداری یا درون آب بودیم و یا روی آب.

کاوه ایمانی درباره تدوین این فیلم توضیح داد: من تدوین این کار را به همراه خانم قاجاریه کار کردم .من ۵۸ فیلم سینمایی کار کرده ام  و ده سال قبل فیلم روز سوم را تدوین کردم اما این فیلم ده برابر روز سوم سخت بود.

اورکی درباره ساخت موسیقی فیلم توضیح داد:من در آن جغرافیا بزرگ شده ام و خیلی خوشحالم موسیقی این فیلم به من رسید. من با این جغرافیا مانوس بودم و نغمه های درونی ام را در این فیلم آورده ام.

بهاره کیان افشار بیان داشت: از نبودن پدر عزیزی که در این فیلم همراه ما بود و امروز نیست دلگیرم. حضور در این فیلم را هرچند کوتاه مغتنم می‌دانم.

کامران تفتی نیز گفت: در مورد فیلم خودمان حرف زدن جایز نیست. من قبل از صحبت درباره ماهورا از دو فیلمی که دیدم تعریف می کنم. «تنگه ابوقریب» که اشکم را درآورد و «مغزهای کوچک زنگ زده». برخی آدم‌ها به دلیل اینکه اول جنگ حضور داشتند و برخی که پایان جنگ بودند اسم‌شان از قلم افتاده است. همینکه آقای زرگرنژاد سراغ کسانی رفت که نادیده گرفته شده اند بس  بود که در این فیلم حضور داشته باشم. ما در شرایط هیچ چیزی نداشتن این فیلم را ساختیم و حتی به ما یک فشنگ ندادند.

ساعد سهیلی درباره حضور در این فیلم گفت: من سرم درد می کند برای بازی در کارهای سخت ولی فکر نمی کردم این کار تا این اندازه سخت باشد. خیلی خوشحال بودم که با چنین گروهی کار کردم.

زرگرنژاد  درباره چرایی ساخت چنین فیلمی توضیح داد: من مستندی به نام «حلقه در خاک» دراین روستا ساخته بودم و همیشه فکر می کردم پتانسیل ساخت یک فیلم سینمایی بلند را دارد. از آنجا که نگه داشتن مخاطب برای یک فیلم ۹۰ دقیقه‌ای مشکل است با وسواس فیلمنامه آن را نوشتم.

کارگردان «ماهورا» در پاسخ به اینکه آیا عشق جاری در فیلم نیز واقعی بود گفت: این بخش داستان تخیل من بود که به قصه اضافه شد.

ساعد سهیلی درباره لهجه‌اش در این فیلم گفت: من درمورد این لهجه تعصب دارم و مطمئنم که درست است. من سه مشاور داشتم و سه ماه درآنجا زندگی کردم. من با همین لهجه در آنجا صحبت می کردم حتی بومیان آنجا باور می کردند لهجه من را و من صد در صد کارم را درست انجام دادم.

اورکی  نیز در ادامه توضیح داد: در خوزستان هر طایفه‌ای لهجه خاص خودش را دارد. اگر بین لهجه آقای تفتی و ساعد سهیلی تفاوت وجود دارد به این دلیل است.

زرگرنژاد درباره تکخوانی زن در فیلم گفت: یکی از چیزهای مهمی که در هور برای شکار مرغابی مهم است است صدای زیباست. مرغابی پرنده چموشی است و گرفتن این پرنده تنها با خواندن آواز  امکان خواهد داشت. برای این آواز تمرین‌های زیادی انجام دادیم.

مهدی صبایی نیز درباره لهجه‌های فیلم گفت: من خودم کرد زبان هستم. کردی گویش‌های متفاوت دارد و نمی‌توان گفت کدام درست صحبت می کنند. درباره لهجه خوزستانی نیز همینگونه است.

جلالی نیز گفت: ساعد برای این کار بسیار زحمت کشید. هدفون در گوشش بود و فقط لهجه را تمرین می‌کرد و من به او تبریک می‌گویم.
کارگردان «ماهورا» در پاسخ به تشابه این فیلم با «عقاب‌ها» بیان داشت: من حتی سقوط هواپیما را نشان ندادم. بیشتر یک لباس و بهانه‌ای بود. اینکه یک هواپیما سقوط می‌کند، زیاد در سینمای ایران پرداخت نشده و تنها یک فیلم «عقاب‌ها» بوده به همین دلیل آن فیلم را برای شما تداعی می‌کند.
تهیه‌کننده فیلم درباره پرداختن به این موضوع بیان داشت: مظلومیت یک طایفه را نشان دادن که کسی به آنها نگفته بجنگند و خودشان احساس تکلیف کردند قابل تقدیر است. متاسفم که تاکنون این قوم دیده نشده‌اند و به آنها پرداخته نشده است و درود می‌فرستم به شهدایشان.
زرگرنژاد در توضیح این نقد که ترکیب فارسی و عربی در عشیره‌ها وجود ندارد توضیح داد: من خوزستانی هستم و مردمی که می‌بینم اینچنین صحبت می‌کنند؛ همچنین مشاوران ما این ترکیب را تایید کردند.
کارگردان «ماهورا» در پاسخ به این سئوال که آیا این فیلم حدیث نفس شما بود گفت: قطعا این فیلم گوشه‌ای از علایق من بوده است اما همه آنچه که می‌خواهم روی پرده سینما ببینم نیست و به دنبالش هستم.
کارگردان «ماهورا» در پاسخ به این سئوال که آیا این فیلم حدیث نفس شما بود گفت: قطعا این فیلم گوشه‌ای از علایق من بوده است اما همه آنچه که می خواهم روی پرده سینما ببینم نیست و به دنبالش هستم.
کیان افشار نیز در این باره گفت: من وقتی رفتم با آقای زرگرنژاد برای این کار صحبت کنم احوالی را دریدم که در هیچ کارگردان دیگری ندیده بودم و فکر می کنم این فیلم احوالات درونی ایشان بوده است.
جلالی درباره بازی بازیگران گفت: زمانی که ساعد از درون آب بیرون می‌آمد بغلش می‌کردم و گریه می‌کردم. خانم کیان‌افشار نیز بازی زیرپوستی سختی در این فیلم داشتند. بسیاری در آنجا در خوزستان تحریم‌م کرده بودند و فکر می‌کردند فیلمی می‌سازیم که ضد آنهاست. در سینمای ما اتفاقات خوبی افتاده است. امسال فیلم های دفاع مقدسی خوبی داریم و این افتخار سینمای ایران است.

 

حواشی فیلم «ماهورا»:

تمام فیلمبراری‌های این فیلم در تالاب‌ها و روستای بازسازی شده احمد آباد سیار در روستای عطیش از توابع شهرستان کارون انجام شد.

فیلمنامه «ماهورا» طی ۴ سال تحقیق براساس یک واقعه تاریخی نگاشته شده است. درواقع این فیلم براساس واقعیت و مبتنی بر مستندی است که حمید زرگرنژاد با نام «حلقه در خاک» ساخته. حمید زرگرنژاد درباره داستان این فیلم گفت: "داستان در یک روستای مرزی عراق می گذرد. در این روستا رسم بر این است زیباترین دختر روستا به قید قرعه  انتخاب می شود که این روش انتخاب، خود ار قواعد سنتی خاصی برخوردار است. این دختر برای بقا و رزق و روزی هور باید عروس هور شود. قهرمان ایرانی  ما که در روستای مرزی ایران زندگی می کند در روزهای آغازین جنگ تحمیلی برای ازدواج با وی اقدام به دزدیدن این عروس می کند."

حمید زرگرنژاد درباره فیلم «ماهورا» گفت: "این فیلم درباره باورها و سنت‌های قوم ایرانی است و رودررو شدن عشق و زندگی با جنگ را به نمایش می‌گذارد. در فیلم شادی، زندگی، عروسی، عزا و غم را می‌بینیم، که با توجه به این موضوعات، احساس می‌کنم مخاطب به فیلم جذب شود. "

کامران تفتی درباره بازی‌اش در فیلم «ماهورا» گفت: "از آنجایی که باید در این فیلم به گویش عربی صحبت کرد، می توانم بگویم که شاید نقشم نسبت به سایر نقش هایی که تا به حال بازی کرده ام، متفاوت و عجیب باشد."

یوسف مرادیان درباره نقشش در فیلم «ماهورا» گفت: "در این فیلم نقش یک خلبان هواپیمای جنگی را بازی می کنم که در سال‌های ۵۹ ـ ۵۸ در جنوب ایران در حال مأموریت است و اصولاً داستان در این برهه از زمان اتفاق می افتد. "

ابتدا قرار بود محسن تنابنده در فیلم «ماهورا» به ایفای نقش بپردازد اما به دلیل آسیب دیدگی از ناحیه زانو، ساعد سهیلی جایگزین او شد.

علیرضا جلالی درباره فیلم «ماهورا» گفت: "«ماهورا» یک فیلم آبرومند و در جهت زحماتی است که عرب زبان ها در زمان جنگ تحمیلی کشیدند و از وطن دفاع کردند. در واقع این فیلم حمایت از عرب زبان های اهواز است که با غیرت در آن منطقه جنگیدند."

این فیلم ابتدا «حلقه در خاک» نام داشت و بعد به «ماهور» و سپس به «ماهورا» تغییر نام داد.

حمید زرگرنژاد، حمید آخوندی و علیرضا جلالی بعد از فیلم «پایان خدمت» دومین همکاری خود را در «ماهورا» تجربه کردند.

ساخته قبلی حمید زرگرنژاد با نام «پایان خدمت» در بخش رقابتی نگاه نو سی و دومین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و سیمرغ بهترین بازیگر مرد(امیر جدیدی) را در این بخش کسب کرد. همچنین این فیلم در دو بخش بهترین فیلمنامه و بهترین فیلمبرداری نامزد دریافت جایزه بود.

حمید زرگرنژاد درباره مراحل تولید فیلم «ماهورا» گفت: "این فیلم به لحاظ پروداکشن فیلم خیلی سنگینی است، گروه در عرض ۴ ماه یک شهرکی را ساخت که بخشی از آن هم روی آب است. به لحاظ معماری و لوکیشن هم کار خاص است. همه این موارد هم بر اساس وقایع و مستندات است."

دو تن از نمایندگان مجلس( جواد کاظم نسب الباجی و علی ساری، نمایندگان اهواز، باوی، حمیدیه و کارون ) در تذکری رسمی به وزیر ارشاد به محتوای توهین آمیز فیلم «ماهورا» اعتراض کردند و خواستار جلوگیری از ضبط این فیلم شدند.

مونا فرجاد درباره بازی در «ماهورا» گفت: "این فیلم خیلی فیلم سختی بود، من در این فیلم باید عربی حرف می‌زدم و لهجه جنوبی یاد می‌گرفتم و همه این موارد چالش جدیدی را برای من به عنوان بازیگر این نقش به همراه داشت. من در برخی از صحنه‌های این فیلم باید روی بلمی می‌ایستادم و پارو می‌زدم، نزدیک به چهار روز زودتر سر کار رفته بودم تا فقط ایستادن روی آن بلم را یاد بگیرم.  قاب‌بندی‌های این کار واقعا مانند یک تابلوی نقاشی بود."

فیلمبرداری «ماهورا» در زیر آب و روی آب دوماه به طول انجامید.

 رویارویی عشق و زندگی با جنگ در «ماهورا»

«حمید زرگرنژاد»، با دومین فیلم‌اش «ماهورا» در سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد، او درباره اثرش به ستاد خبری جشنواره فیلم فجر می‌گوید: فیلمنامه «ماهورا» طی ۴ سال براساس تحقیق و پژوهش‌های بسیار به نگارش درآمد. داستان فیلم در روستایی مرزی می‌گذرد. در این روستا، زیبا‌ترین دختر به عنوان عروس هور انتخاب می‌شود تا یک روز در هفته خود را به آب بسپارد و هور بارور شده و قهرش نگیرد، امین معروف به سمور؛ قاچاقچی ایرانی عروس هوربه نام ماهور را می‌دزد و…
او گفت: سعی کردم در فیلم از لوکیشن‌های بکر استفاده کنم تا برای مخاطب جذابیت داشته باشد. حتی برای، ساخت شهرک و روستایی که برای لوکشین فیلمبرداری احتیاج داشتیم که ساخت آن نزدیک به ۴ ماه زمان برد، حدود ۳ ماه در سرمای سرد خوزستان فیلمبرداری داشتیم که تمام وقت باید در هور، آب و زیر آب برای فیلمبرداری سپری می‌کردیم. شرایط از این لحاظ سخت بود که بازیگران، عوامل پشت صحنه و فیلمبرداری امکان استقرار در جای ثابت را نداشتند.
او ادامه می‌دهد: برای اینکه فیلم را در فضای بکر فیلمبرداری کنیم، از امکانات شهری و کافی به دور بودیم. حالا تصور کنید که در این اوضاع صحنه‌های جنگی هم داشتیم و بازیگران باید به هدایت کردن بَلَم مسلط می‌شدند. قایق‌های محلی هور بسیار باریک است و تعادل را به صورت ایستاده حفظ کردن در آن بسیار دشوار و سخت؛ اما بازیگران در این قایق‌های کوچک و باریک همراه با قایق‌رانی صحنه‌های جنگی، فرار، شلیک کردن و… را بازی کردند. البته در فیلم «ماهورا»، جنگ در حاشیه رخ می‌دهد و اصل قصه، درباره عشق و زندگی است.
زرگرنژاد با اشاره به اینکه فیلم «ماهورا» به صورت مستند تحقیقات و پژوهش‌های زیادی داشته است، می‌گوید: سنت‌ها، باورها و آیین‌هایی ایرانی را در فیلم روایت کردم که البته به قوم خاصی اشاره نکردم و به طور کلی موضوع فیلم، نماینده هویت ایرانیان است و به باورهای آنان پیوند خورده است. داستان فیلم من رودررو شدن زندگی با جنگ است، یعنی زمانی که جنگ به عنوان مهمان ناخوانده وارد می‌شود و به زندگی مردم تجاوز می‌کند؛ آنگاه که مردم با آیین‌ها و باورشان با مسئله‌ای مثل جنگ مواجه می‌شوند و چقدر خوب است که با عشق و زندگی، بر جنگ غلبه می‌کنند.
این فیلمساز با بیان اینکه فیلم «ماهورا» قابل قیاس با اثر قبلی‌اش «پایان خدمت» نیست، معتقد است که فیلم «ماهورا» به لحاظ پیچیدگی، تعدد صحنه و حضور بازیگران به شدت با «پایان خدمت» تفاوت دارد به نوعی حمید زرگرنژاد در این فیلم محک زده شده است. داستان ماهورا کاملا واقعیت دارد که تا امروز نه شنیده و نه دیده شده و به عقیده من اگر جشنواره رسالت همیشگی‌اش را در معرفی فیلم‌ها داشته باشد، حتما فیلم «ماهورا» مورد استقبال مخاطبان قرار می‌گیرد.
زرگرنژاد می‌گوید: در فیلم شادی، زندگی، عروسی، عزا و غم را می‌بینیم، که با توجه به این موضوعات، احساس می‌کنم مخاطب به فیلم جذب شود. با توجه به شرایط سنی که دارم در عملیات جنگی حضور نداشتم اما زندگی کردن در دوران جنگ را تجربه کردم و می‌دانم که این نوع مشخصه‌ها در فیلمی که تنوع موضوعی دارد، برای مخاطب جذابیت خواهد داشت. همچنین گریم‌هایی که آقای خلج برای بازیگران انجام داده، بسیار قابل تقدیر است که شاید در نگاه اول چهره بازیگران شناخته نشود.

 

این را هم ببینید

نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

«سرو زیر آب»، فیلمی درژانردفاع مقدس به کارگردانی محمدعلی باشه ‌آهنگر وبه تهیه‌کنندگی سیدحامدحسینی است.