صفحه اول / فرهنگی و هنری / سینما و تئاتر / نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

«سرو زیر آب»، فیلمی درژانردفاع مقدس به کارگردانی محمدعلی باشه ‌آهنگر وبه تهیه‌کنندگی سیدحامدحسینی است.

درخلاصه داستان«سربه زیر آب »که فیلمنامه آن توسط محمد‌علی باشه‌آهنگر و حامد باشه‌آهنگرنوشته شده، آمده است: راز جهانبخش کرامت فاش می شود؟دراین فیلم بابک حمیدیان، مسعود رایگان، رضا بهبودی، مینا ساداتی، همایون ارشادی، مهتاب نصیرپور، هومن برق‌نورد، ستاره اسکندری، شهرام حقیقت دوست، فرخ نعمتی، هادی قمیشی، سیاوش چراغی پور، حسن نجاریان، حسین فلاح و امیر دلفانی نقش‌آفرینی می کنند.

عوامل فیلم: کارگردان: محمدعلی باشه آهنگر/ تهیه کننده : سیدحامد حسینی/ نویسندگان : محمدعلی باشه آهنگر, حامد باشه آهنگر /مدیر فیلم برداری : علیرضا زرین دست/ طراح صحنه و لباس : عباس بلوندی/ مجری طرح : حسن نجاریان/ صدابردار : عباس رستگار پور/ طراح گریم : محسن بابائی/ تدوین : حمید باشه آهنگر/ جلوه های ویژه میدانی : محسن روزبهانی/ جلوه های ویژه ی رایانه ای : اوژن سید اشرفی- ماکان خاکزاد/ عکاس : علی نیک رفتار/ دستیار کارگردان و برنامه ریز : حسین فلاح/ مدیر تولید : طاهر امانی/ مشاور رسانه ای : مریم نراقی

بازیگران: بابک حمیدیان, مسعود رایگان, رضا بهبودی, مینا ساداتی, همایون ارشادی, مهتاب نصیرپور, هومن برق نورد, شهرام حقیقت دوست, فرخ نعمتی, هادی قمیشی, سیاوش چراغی پور, حسن نجاریان, حسین فلاح, امیر دلفانی, حسین باشه آهنگر, دنیا مدنی, مالک سراج,ستاره اسکندری

 

نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

 

نشست پرسش و پاسخ فیلم سینمایی «سرو زیر آب» با حضور ؛ محمدعلی باشه آهنگر ؛کارگردان فیلم،  ؛ سید حامد حسینی؛ تهیه کننده، مسعود رایگان، رضا بهبودی، مهتاب نصیرپور، مینا ساداتی، ستاره اسکندری؛ بازیگران فیلم، علیرضا زرین دست؛ فیلمبردار، عباس بلوندی؛ طراح صحنه و لباس، حمید باشه آهنگر؛ تدوینگر، امیرحسین قاسمی؛ صداگذار و با مدیریت محمود گبرلو عصر امروز چهارشنبه ۱۷بهمن‌ماه در پردیس سینما گالری ملت برگزارشد.
به گزارش ستاد خبری جشنواره فیلم فجر، در ابتدای جلسه آنتونیا شرکا از ماهنامه فیلم درباره ساختار فیلمنامه پرسید که باشه‌آهنگر درباره قصه و اثرگذاری هر داستان‌ بر داستان‌های دیگر توضیح داد. او گفت: قصه ما، قصه معراجی است که این اتفاق در آن رخ می‌دهد. خبرنگار دیگری در ادامه گفت: آیا ادامه مسیر کاری محمدعلی باشه آهنگر همین خواهد بود؟ باشه آهنگر گفت: به من قوت قلب می‌دهید و من در ادامه راهم مصمم می‌شوم.
او گفت: در حین ساخت این فیلم من را بسیار اذیت کردند به طوری که می‌خواستند ببینند من بیشتر ملی‌گرا هستم یا شیعه؟! این مسیر را دوست دارم و امیدوارم بتوانم خوب کار کنم و مجبور نشوم هر ۶ سال یک بار فیلم بسازم…
باشه‌آهنگر گفت: ما مجبور شدیم ۱۶ بار فیلمنامه را بازنویسی کنیم و این دشوار است…
علی دهبان از خبرگزاری فارس در ادامه پرسید: چرا باید ساخت این فیلم این قدر زمان می‌برد و چرا سازمان‌ها و… با شما همکاری نمی‌کردند؟ باشه‌آهنگر در پاسخ گفت: واقعا نمی‌دانم بگویم یا نه. دو تا از اسامی فیلم یعنی سیاوش و جهانگیر را می‌گفتند باید عوض کنیم. من نمی‌دانم چرا باید این کار را بکنم؟ مسئله دیگر کار بحث ادیان ما بود. من شش سال قبل هم بحث ادیان در کشور را مطرح کردم. این کشور برای همه ما است.  در یک نسبت بندی مربوط به آن زمان شهدای زرتشتی ما خیلی زیاد بودند. شهدای کلیمی و مسیحی کم نداشتیم. حتی شهید بهایی هم داشتیم که در مورد آنها می‌توان فیلم ساخت. شهید مطهری مارکسیست‌ها را دعوت می‌کند… اما به من می‌گفتند زرتشتی‌ها را بردار و اهل سنت را به جای آنها بگذار! از این دست مشکلات واقعا خیلی در ساخت فیلم داشتیم. فکر می‌کردند بازار مکاره پیکر شهدا می‌خواهم بگذارم… در پلانی که شهدا را با طناب می‌بندیم، این متن در فیلمنامه را دیدند و گفتند می‌خواهید شهدا را با طناب ببندید؟! من خطاب به چهار نفری که مقابل ما نشسته بودند گفتنم شما قطعا اگر در طول عمرتان فیلمنامه نوشته بودید، این حرف را نمی‌زدید. گفتند می‌نوشتی با روبان آنها را به هم ببند!!
خرم‌دل از تابناک در ادامه پرسید: در مورد بودجه فیلم توضیح دهید که چند نهاده شدن برای ساخت فیلم برای شما مشکلی ایجاد نکرد؟ سوال دوم: در مورد فیلمبردای فیلم توضیح دهید.
حامد حسینی تهیه کننده اثر در ادامه گفت: فیلم ما خیلی هم گران تمام نشد. اگر آن را با سایر آثاری که در این زمینه در سال‌های اخیر تولید شده است مقایسه کنیم؛ دکور سنگین و پروداکشن سنگینی داشتیم اما با توجه به اشل فیلم، بازهم ارزان تمام شد. ما یک لوکیشن داشتیم که ریل قطار بود و ما قطار را در کوچه آوردیم و فیلمبردای کردیم و این اصلا آسان نبود. زمان تولید هم طولانی نبود و عاقلانه کار کردیم.
باشه‌آهنگر گفت: من اگر سرمایه‌گذار خصوصی داشتم که شش سال برای ساخت این فیلم صبر نمی‌کردم…! نگران پول بیت‌المال نباشید. من اگر دستم به جایی بند بود و حمایتی داشتم، تهیه‌کننده‌ام ماشینش را نمی‌فروخت برای ساخت!
زرین‌دست هم در ادامه در مورد هلی‌شات‌ها گفت: این بخش توسط گروه دیگری زیر نظر حمید باشه آهنگر به ما کمک کردند.
خبرنگار دیگری در مورد موسیقی فیلم پرسید مگر قرار نبود علیزاده موسیقی را کار کند، چه شد؟
باشه‌آهنگر گفت: همین طور بود و قرار بود او بسازد اما به مشکلاتی برخوردیم و این همکاری میسر نشد. تصمیم گرفتیم بهزاد عبدی کمک کند موسیقی انتخابی به ما بدهد اما او گفت شاید بتواند موسیقی متن بسازد و به ما برساند و شبانه‌روزی تلاش کرد تا موسیقی به ما برسد.
خبرنگار دیگری از مینا ساداتی پرسید که در چهار کار آخر با بابک حمیدیان کار کرده‌اید. چه دلیل دارد؟
ساداتی گفت: این سوال ربطی به فیلم ندارد و ما هم از این مسئله عصبانی هستیم که چرا همیشه ما را باهم دعوت می‌کنند.
خبرنگار ایسنا در ادامه از کارگردان پرسید: این فیلم را دو منظوره ساختید و قرار است سریالی از آن بسازید؟
باشه‌آهنگر گفت: من درخواستی برای تهیه نسخه سریال این فیلم داشتم و برای سریالی که فقط یک داستانش این داستان است، تصمیم به ساخت سریالی دارم که البته هنوز آن را به هیچ جا ارائه نداده‌ام.

 

 

 

 

 

 

 

 

نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

حواشی فیلم «سرو زیر آب»:

سیدجمال ساداتیان از اعضای هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر درباره فیلم «سرو زیر آب» گفت: " این فیلم هم یکی از فیلم‌های خوبی است که دینش را به دفاع مقدس خوب ادا کرده است."

عباس بلوندی( طراح صحنه و لباس ) درباره فیلم «سرو زیرآب» گفت: "فیلم یک اثر با پروداکشن بسیار سنگین بود. فکر می کنم، «سرو زیر آب» بهترین اثر سینمایی محمدعلی باشه آهنگر و یک اثر کاملا متفاوت و جدید در زمینه سینمای جنگ بشود."

ستاره اسکندری درباره فیلم «سرو زیر آب» و بازی در ژانر جنگی و دفاع مقدس گفت: ‌"این فیلم حکایت سربازانی از قوم و نژادهای گوناگون است اما نگاهی فرامرزی دارد. سینمای جنگ یک نقش خوب به من هنوز بدهکار است. من به شدت هرچه تمام تر به این ژانر علاقه مندم."

علیرضا زرین دست درباره فیلم «سرو زیر آب» گفت: " یکی از مهمترین عناصر کلیدی فیلم خطای چند آدم است بدون اینکه خودشان تعمدی داشته باشند. اما به هر حال اشکالی در کار پیش آمده و به جایی می رسد که چند مدعی پیدا می شود و اینها برای بهبود اوضاع دست به کارهایی می زنند که خواست فیلمنامه است. در یکی از سکانس ها بیش از ۵۰۰ عدد چراغ استفاده کردیم و سیم کشی و برق کشی تصویر جالبی در پشت صحنه خلق کرده بود."

محمدعلی باشه آهنگر پروانه ساخت این فیلم را در سال ۹۱ دریافت کرد و از آن زمان تاکنون تولید آن به دلایل مختلف به تعویق افتاد.

ابتدا قرار بود مالک سراج و مجتبی پیرزاده در «سرو زیر آب» بازی کنند اما به جای این دو بازیگر به ترتیب سیاوش چراغی پور و امیر دلفانی به ایفای نقش پرداختند.

«سرو زیر آب» در تهران، میبد، روستای مزرعه کلانتر یزد، روستای سپید دشت، روستاهای  لرستان و دزفول، ورامین  فیلمبرداری شده است.

فیلم «سرو زیر آب»، دومین همکاری حسین علیزاده و محمدعلی باشه آهنگر بعد از فیلم «ملکه» است.

نقد و بررسی فیلم سرو زیر آب

?سرو جهانگیر و سنگ جهانبخش
مهدی شیخ صراف

➕ «سرو زیر آب» یک چالش عمیق دارد. دغدغه سرنوشت پیکر شهدا و شناسایی شهیدان گمنام هنوز هم باشه آهنگر را رها نمی‌کند تا در «سرو زیر آب» هم نخ قصه فیلم را به همین مسئله گره بزند و یک فیلم شریف و انسانی بسازد. او زاویه‌ای از جنگ را روایت می‌کند که از بازگشت پیکر شهدا آغاز می‌شود و به روستاهایی کیلومترها دورتر در لرستان، یزد یا هرجای دیگر این کشور که جوانانش را برای دفاع از آن داده‌اند، ختم می‌شود.
برخلاف آنچه پیش از جشنواره درباره فیلم پخش شده بود «سرو زیر آب» اصلا ضد جنگ نیست. ماجرای تعاون رزم است؛  جهانگیر و جهانبخش که دو برادر با دو نگاه متفاوت در همین بخش خدمت می‌کنند. آن هم در سال ۱۳۶۷ ، درست همان سالی که جنگ تمام می‌شود. ماجرا بر سر گمنامی است. آیا حق آنهایی که خواسته‌اند با گمنامی بروند ارجح است یا حق آنهایی که به دنبال عزیزانشان همه جا را زیر پا می‌گذارند؟ فیلم در پایان به این چالش پاسخ مناسبی می‌دهد. درست جایی که صاحبان این دو دیدگاه درگیر اتفاقی مشابه می‌شوند.
در پس تمام اینها «سرو زیر آب» ساختارهای نادیده تعاون را برای مخاطب به خوبی ترسیم می‌کند. ساز و کارهای رسمی، روال اداری و قانونی، روش شناسایی پیکرها و جزئیات نشانه‌یابی در آنها، عکس گرفتن از شهدا و تفاوت پلاک دو تکه و یک تکه و حتی کسانی که در معراج وظیفه شان جیب بری است! در کنار اینها نحوه مواجهه با خانواده معظم شهدا و مفقودین. این ها همه تلاش‌های مجاهدانه‌ای است که کمتر کسانی از آن اطلاع داشته و دارند ولی حالا در یک فیلم سینمایی نماش داده می‌شود.

?با تمام این اوصاف و گره اصلی درگیر کننده، فیلم زیادی کند و کشدار است، دیر تمام می‌شود و بخش زیادی از آن صرف نمادپردازی‌های اضافه‌ای می‌شود که واقعا نیازی به بخش زیاد از آنها نیست. انگار فیلم چند پایان دارد که کارگردان نتوانسته از هیچ کدام آنها دل بکند. همچنین نماهای لانگ‌شات و هلی‌شات بسیار زیبا که از جایی به بعد حوصله را سر می‌برند.جز این‌ها می‌شود درباره برخی از اشکالات روال منطقی قصه هم سوال‌هایی پرسید، اما «سرو زیر آب» حال خوبی دارد که باید به آن حس زیبا دل بسپاریم و در پایان فیلم به احترام آن، صلواتی به شهدای هشت سال دفاع مقدس هدیه کنیم.

?فیلمسازی بی‌مسئله
یاسر فریادرس

➕فیلمسازِ تمام شده، فیلمسازی‌ست که مساله‌هایش تمام شده و نمیداند اساسا چه چیزی، مساله‌ای اساسی است. آنهایی که اساسا سینما را جای مساله و حرف نمی‌دانند که هیچ، ولی آن کسی که یک دغدغه اشتباهی برایش مساله می‌شود هم تمام شده است و هم بودجه را هدر خواهد داد. «باشه آهنگر» در «سرو زیر آب» اینچنین است و حتی در ایجاد حس و حال هم ناتوان است.
«سرو زیر آب» روایت رزمنده‌ای است که در معراج شهدا برای امیدواری بعضی خانواده‌های شهدا، پیکر شهدای گمنام را جای گمشده‌شان جا می‌زند و طی ماجراهایی از کارهایش پشیمان می‌شود. خب این چه مساله‌ای از ذهن مخاطب امروز را قرار است حل کند؟ و بدتر اینکه حتی ممکن است یک مساله بی‌مورد هم برای ذهن او بتراشد! و فاجعه زمانی اتفاق می‌افتد که در دل یک مخاطب فیلم دفاع مقدسی که مبتلا به چنین حادثه‌ای است امید تبدیل به شک شود.اصلا سوال اینجاست چرا چنین پروداکشن عظیمی باید صرف چنین مساله‌ای شود؟ لزوم طرح چنین داستانِ دور از ذهن و غیرقابل وقوعی برای امروز چیست؟

?این‌ها را هم که کنار بگذاریم، نکته دیگر آن است که «سرو زیر آب» بر عکس ذات یک فیلم دفاع مقدسی، خشک و بی‌روح است. فیلمی بی‌حس و حال که صرفا قرار است با هلی‌شات‌های بی‌مورد حرفه‌ای جلوه کند.
گاهی فوتبالی‌ها می‌گویند «گل نکردن یک توپ از گل کردنش سخت است» این مصداق سکانس‌هایی از فیلم باشه‌آهنگر است که واقعا سخت است که با توجه به موضوعشان بی‌روح و بی‌حس نشان داده شوند، ولی در کنال تعجب بی‌حس و حالند و هیچ تاثیری بر مخاطب نمی‌گذارند. سخت است تصاویری از پیکرهای شهدای جنگ تحمیلی روی پرده‌ی نقره‌ای باشد ولی حسی را منتقل نکند، اما «سرو زیر آب» اینگونه است. سخت است مخاطب مادر شهیدی را که برای شناسایی پیکر فرزندش به معراج آمده ببیند و اشکش جاری نشود، ولی خب «سرو زیر آب» موفق به چنین کاری هم می‌شود.
فیلم با نماهای تر و تمیز که دکور بودن‌شان کاملا مشخص است، ذهن را کمتر به دهه شصت و دوران جنگ نزدیک می‌کند. طراحی صحنه و لباس بر عکس روزگار جنگ اصلا جنگی نیست و معراج شهدا به عنوان لوکیشن اصلی بیشتر شبیه کارگاه‌های اروپایی دهه ۹۰ میلادی است. طبعا فیلمی با پروداکشن بزرگ، با دکور عظیم، با هلی‌شات و لانگ‌شات‌های زیبا فیلم خوبی نخواهد شد. «سرو زیر آب» مصداق چنین شکستی است.

 

این را هم ببینید

نقد و بررسی فیلم عرق سرد

نقد و بررسی فیلم عرق سرد

باران کوثری در عرق سرد نقش فوتبالیستی را بازی کرده که با ممانعت همسر برای همراهی با تیم ملی مواجه می‌شود.